Uykusuzluğumuzun En Büyük Sebebi İnsomnia Nedir?
Sağlık

Uykusuzluğumuzun En Büyük Sebebi İnsomnia Nedir?

02 Şubat 2021 18:57
  • Whatsapp'ta Paylaş

    Uyuyamıyorum ya da uykularım çok düzensiz mi diyorsunuz? Muhtemelen insomnia hastalığına yakalanmışsınızdır. Özellikle son yıllarda bir virüs gibi yayınlan İnsomnia hayatımızı büyük oranda etkilemektedir. Bu durumdan kurtulmak mümkün mü? Çoğu hastalığın tedavisi olduğu gibi insomnianın da tedavisi mümkündür ancak kimi insalarda ne yazık ki tedavi edilememekte. Peki İnsomnia Nedir? İmsomnianın Belirtileri Nelerdir? İnsomnia Tedavisi Nasıl Yapılır? gelin hep beraber bakalım.

    İnsomnia Nedir?

    Bir yetişkin için kültürel ve çevresel koşullara bakılmaksızın ortalama uyku
    gereksinimi 7,5-8 saat kadardır. İnsomnia, nüfusu etkileyen en yaygın uyku
    bozukluğu ve uyku tıbbi pratiğinde en yaygın karşılaşılan hastalıktır.
    Yetişkinlerde yapılan çeşitli nüfus çalışmaları, genel toplumun yaklaşık %35’inin
    insomnia şikâyetinin olduğunu ve nüfusun %10’unda ise bunun inatçı bir sorun
    olduğunu ortaya koymuştur.

    İnsomnia, gün içinde normal işlevselliğin sürdürülebildiği, sabah yenilenmiş ve
    canlı hissettiren yeterli miktarda uykuyu alamamak olarak tanımlanmaktadır.
    Başlıca yakınma, en az 1 ay süreyle uykuya dalmada ya da uykuyu sürdürmede
    güçlük olması ya da dinlendirici bir uyku olmamasıdır. Uykusuzluk şikâyeti, toplam
    uyku saatine bağımlı değildir. Uyku gereksiniminde büyük bireysel farklılıklar
    vardır. Ortalama uyku gereksinimi 7,5- 8 saat iken, bazı insanlar 4 saat ya da daha
    azına, bazı insanlar da 9-10 saat ve daha fazlasına ihtiyaç duyarlar. İnsomnili
    hastalar, gündüz işlevlerinde bozulma ile birlikte, dinlendirici olmayan uyku ve
    sabah normalden erken uyanmalarını da içeren, uykuya dalma ve uykuyu
    sürdürmekte zorluktan şikâyetçidirler. İnsomnia ile yaş, cinsiyet, düşük
    sosyoekonomik durum, boşanma, dul kalma ya da ayrılık, yakın zamanda stres ve
    depresyon ve ilaç- alkol kötüye kullanımı arasında, insomniada artış şeklinde görülen
    bir ilişki vardır.

    İnsomnianın Tanısı

    • A. Önde gelen yakınma, aşağıdaki belirtilerden birinin ya da daha fazlasının eşlik ettiği, uykunun niceliği ya da niteliği ile ilgili memnuniyetsizlik yakınmasıdır:
      • 1. Uykuya başlamada güçlük. (Çocuklar için; bakım verenin yardımı
      • olmadan uykuyu başlatmakta güçlük.)
      • 2. Uykuyu sürdürmekte güçlük, sık uyanmalarla ya da uyanmalardan sonra
      • yeniden uyumakta problem yaşıyor olmakla belirlidir. (Çocuklar için;
      • bakım verenin yardımı olmadan yeniden uyumakta güçlük çekiyor olmak.)
      • 3. Sabahleyin erken uyanma, uyandıktan sonra yeniden uyuyamama.
    • B. Uyku bozukluğu, klinik açıdan belirgin bir soruna ya da toplumsal, mesleki, akademik işlevsellikte ya da önemli diğer işlevsellik alanlarında azalmaya neden olur.
    • C. Uyku bozukluğu haftada en az üç gece meydana gelir.
    • D. Uyku bozukluğu en az üç aydır bulunmaktadır.
    • E. Uyku bozukluğu uyumak için elverişli bir ortam olmasına rağmen ortaya çıkmaktadır.

    İnsomnia Nasıl Tedavi Edilir? 

    İnsomnia tespit edildiğinde yapılması gereken ilk adım bireyin eğitimidir.
    Gerek insomnia hakkında gerekse bireyin altta yatan hastalıkları, kullandığı ilaçlar ve
    varsa madde kullanımları konusunda detaylı bilgilendirme yapılarak bireylerin konu
    hakkında bilgi düzeyleri artırılmalıdır. Eğitim esnasında altta yatan durumlar
    gözden geçirilmeli, insomnia nedenleri arasında modifiye edilebilecek nedenler
    düzeltilmelidir. Farmakolojik tedaviler son çare olarak düşünülmeli ve bu yaş grubu
    için özellikle hipnotik ajanlardan genellikle kaçınılmalıdır.

    İlaçsız İnsomnia Tedavisi

    İnsomnia nedenleri gözden geçirilip bireyin kronik hastalıkları, kullandığı
    ilaçlar, kafein, sigara, alkol kullanımı ve düzeltilebilir diğer nedenler belirlenip hastaya
    bu yönde yapılması gerekenler için bilgilendirme yapıldıktan sonra; uyku hijyeni ve
    uyaran kontrolü gibi davranışsal tedavilere başlanmalıdır.

    Uyku hijyeni; tedavide uykunun kalitesi artıran önemli bir aşamadır. Hastalara
    yapmaları ve yapmamaları gerekenler için bir şema sunar. Uyku hijyeni çerçevesinde
    verilen öneriler: İhtiyacınız kadar uyuyun, uyku şeması çıkarın, kendinizi uyumaya
    zorlamayın, uykunuz gelince yatağa gidin, düzenli egzersiz yapın (günde en az 20
    dakika), öğle yemeğinden sonra kafeinli içecek almayın, yatmaya yakın alkol almayın,
    sigaradan kaçının, aç yatmayın, yatak odanızı düzenleyin ve uyku dışında yatakta vakit geçirmeyin, yatağa endişeli gitmeyin, gün içi uyuklamalardan kaçının. Tek başına uyku hijyeninin akut ve kronik insomniada başarısı çok iyi görünmemekle beraber diğer davranışsal yaklaşımlarla kombine edilirse tedavi başarısı artar.

    Davranışsal tedaviler içinde yer alan bir diğer yaklaşım uyaran kontrol
    terapisidir. Genel kuralları içerisinde şunlar bulunur; yatağa uykunuz gelince gidin,
    yatakta kitap okumayın, televizyon izlemeyin, yiyecek tüketmeyin, yatakta 20 dakika
    geçirdikten sonra hala uyumadıysanız kalkın, başka odaya geçin ve tekrar uykunuz
    gelince yatağa gelin, her sabah aynı saatte uyanmak için alarm kurun, gün içinde
    uyuklamayın.

    Diğer davranışsal tedaviler arasında; uyku kısıtlama ve relaksasyon terapileri
    yer alır. Bunlardan başka terapistlerle uygulanabilen kognitif terapiler de
    bulunmaktadır. Hem kognitif hem de davranışsal terapilerin kombinasyonu olan
    bilişsel davranışsal terapi kombinasyonları da ayrıca yapılabilir. Böylelikle hem
    primer hem de diğer insomnia tedavilerinde başarı şansı daha da arttırılabilir.

  • Whatsapp'ta Paylaş

    Yorumlar

    İlk Yorum Yapan Sen Ol smiley


    Yorum Yap