Origami Nedir? Origaminin Çeşitleri ve Tarihsel Gelişimi
SOSYAL MEDYA

Origami Nedir? Origaminin Çeşitleri ve Tarihsel Gelişimi

01 Şubat 2021 10:05
  • Whatsapp'ta Paylaş

    Origami Nedir?

    Origami, Japonca’da kâğıt katlama sanatı anlamında kullanılmaktadır. Origami, "ori" (katlamak) ve "kami" (kâğıt) sözcüklerinin birleşiminden meydana gelmiştir. Bu etkinlikte genellikle kare kâğıt parçalarını kesmeden ve yapıştırıcı kullanmadan, sadece katlayarak, çeşitli canlı ve cansız figürler oluşturulmaktadır. Kare şeklindeki kâğıtlar dışında dikdörtgen şeklindeki kâğıtlardan da farklı geometrik şekiller oluşturulduğu gibi, düzgün geometrik şekillere benzemeyen kâğıt parçalardan da yapılabilen modeller vardır. Yani materyal olarak kullanılacak kâğıdın şeklinde bir sınırlama yoktur. Origamiyi etkinlik sırasında kullanılan kâğıt çeşitlerine göre klasik origami ve parçalı origami olmak üzere ikiye ayırmak mümkündür. Tek parça veya iki - üç parça kâğıdın kullanılmasıyla yapılan etkinliğe klasik origami denilmektedir. Klasik origami ile çoğunlukla çeşitli hayvan veya eşya figürleri yapılır. Modüler origami olarak da adlandırılan parçalı origami, birbirinin benzeri parçaların birleştirilmesiyle oluşturulur, hayvan veya eşya gibi somut figürlerden çok üç boyutlu geometrik figürlerin yapılmasında kullanılır. Parça sayısında bir sınır olmayan parçalı origami tak-çıkar oyuncaklarına benzer, aynı parçalar kullanılarak birçok değişik figürler bu çeşit origami yardımıyla üretilebilir. Günümüzde origaminin birçok değişik türleri ortaya çıkmıştır. Mimari origami, pop-up origami, kirigami (kâğıt kesme sanatı) bunlara örnek verilebilir. Modern origami olarak da adlandırılan bu tür origami türlerinde, diğer türlerden farklı olarak yapıştırma ve kesme serbest bırakılmıştır. Birbirlerine yakın gibi düşünülen origami ve kirigaminin benzer yanları olduğu gibi farklı yanları da vardır. Farklı yanlarından önemli olanı kirigaminin simetrik olması, origaminin ise şekil yapma ve biçimlendirme sanatı olmasıdır. Friedrich Frobel, origamiyi tam olarak tanımasa da ürettiği “Froebel” blokları temel olarak origamiye dayandığından, origamiyi eğitsel araç olarak kullanan ilk kişidir diyebiliriz. Origami artık sadece Japonların geleneksel sanatları olmaktan çıkmış dünyanın birçok ülkesinde her yaştan ve her meslekten insanın uğraştığı bir hobi, bir çok eğitim kurumunun kullandığı öğretim aracı olmuştur.

    Origami Çeşitleri Nelerdir?

    Son dönemde origaminin gelişimi hızlanmış ve birçok yeni origami türü ortaya çıkmıştır. Başlangıçta origami de kullanılan kağıdı, kesmek ya da yapıştırmak ölümcül 17 günah diye adlandırılmaktaydı. Bu yüzden origami de kesme ve yapıştırma işlemlerine izin verilmemekteydi. Hatta son dönemde çıkan bazı origami türlerinde kesme ve yapıştırma işlemlerine de izin verilmektedir. Origaminin başlıca türlerini klasik origami, modüler origami ve ıslak origami olarak sınıflandırabiliriz. Aşağıda bu origami türleri hakkında kısaca bilgiler verilmektedir.

    Klasik Origami; Origaminin bu türünde genellikle tek parça kağıt kullanılır. Nadir olarak bir ya da birkaç parçada kullanılabilir. Daha çok hayvan veya eşya motifleri elde edilir.

    Modüler Origami; Üç boyutlu geometrik nesnelerin daha kolay yapılmasına izin veren origaminin bu türünde kullanılan parça sayısında bir sınırlama yoktur. Parçalı origami adıyla da anılan bu türde, kullanılan parçaların yerleri değiştirilerek farklı şekiller elde etmek mümkündür. Kullanılan parçalar birbirine eklenerek üç boyutlu oldukça gerçekci origamiler elde edilir.

    Islak Origami; Bu teknik origaminin büyük üstatları arasında görülen Akira Yoshizawa tarafından bulunmuştur. Origami genellikle kuru kağıttan yapılmaktadır fakat origaminin bu türünde kağıt ıslatılmaktadır. Çünkü ıslak kağıda şekil vermek daha kolaydır. Bu origami türü kıvrımlı hatlara sahip origami olarak da bilinmektedir.

    Origaminin Tarihsel Gelişimi

    Origaminin serüveni ihtiyaç duyduğu tek malzemenin yani kağıdın icat edilmesiyle başlamıştır. Kağıdın Çinliler tarafından M.Ö. 250 yılında bulunmuştur. Origaminin budist rahipler tarafından Japonlara kazandırıldığı düşünülmektedir. Origami gelişimini Japonya’da sürdürmeye başlamıştır. O dönemlerde kağıt ulaşılması güç bir malzeme olduğundan bu yüzden origami ilk yıllarında zenginler arasında yer edinmişti. O yıllarda hediye kaplamalarında ve dini törenlerde, origami zenginlik göstergesi olarak kabul edilmiştir. Daha sonra kağıt fiyatlarının uygun hale gelmesi ve kağıdın erişilebilirliğinin artması sayesinde origamiyle uğraşan insanların sayısı da artmaya 18 başlamıştır. Böylece origami daha popüler bir hal almıştır. Japonlar tarafından bu sanat dalı o kadar benimsenmiştir ki, bu sanat adını bile Japoncadan almaktadır.

    Origaminin batı serüveni ise daha farklıdır. İpekyolu ve İspanyanın Müslümanlar tarafında fethedilmesi Batının origamiyi tanımasında büyük rol oynamaktadır. Müslümanların İspanyayı fethetmesi sayesinde İspanya kağıtla dolayısıyla origami ile tanışmıştır. Müslümanlar inançları gereği insan ve hayvan tasvirinden kaçındıklarından dolayı klasik origami yerine, modüler origamiye yöneldikleri söylenebilir. Modüler origami geometrik desenler ve formlar içeren, birden çok parçadan oluşan bir origami türüdür. Genellikle bu türde farklı geometrik şekiller elde edilebilir.

    1900’lü yıllara gelindiğinde ise origami artık okullara ve derslere girmeye başlamıştır. Origami üzerine açılan ilkokulun ismi Unamuna’dır ve İspanya’da Miguel Unamuno (1864-1936) tarafından açılmıştır.

    Origaminin Eğitimdeki Yeri

    Origami kendisine neredeyse her alanda yer bulmaktadır. Eğitim alanında ise sahneye 1900’lü yıllarda okullarda öğretilmeye başlanılmasıyla girmiştir. Özellikle son yıllarda eğitim alanında sıkça adına rastlanır hale gelmiştir. Çünkü origami ile öğretimin daha kalıcı olduğu, origaminin öğrenmeyi zevkli hale getirdiği yapılan çalışmalarla ortaya çıkarılmıştır.

    Bireyler öğrenmek için görsel, işitsel ve kinestetik kanalları kullanırlar. Etkili bir şekilde öğrenmenin gerçekleşmesi için çocukların her üç kanalı da kullanmaları gerekir. Bireyler arasındaki öğrenme farkı, bu üç kanalı kullanım derecelerine göre farklılık gösterir. Kanallar ne kadar çok ve etkili kullanılırsa, çocuklar öğrendiklerini o kadar kolay ifade edebileceklerdir. Bu sayede bilgiyi derinlemesine inceleyerek, kendilerini daha rahat hissedeceklerdir.

    Origami yüzyıllardır, farklı yaşlardan ve meslek gruplarından insanların ilgisini çekmiş ve herkes kendi alanında origamiyi bir şekilde kullanmıştır. Origaminin asıl kullanım alanı şüphesiz insan eğitimi olmalıdır. Çünkü origami yaparak öğrenme işbirlikçi 19 öğrenme, yaratıcı öğrenme, aktif öğrenme, proje tabanlı öğrenme, beyin temelli öğrenme gibi çağdaş öğrenme metotları olarak bilinen metotlarla bağlantılı aktivite temelli bir yöntemdir. Origami üzerine yapılan çalışmalar, origaminin özellikle çocukların motor, zekâ ve yaratıcılık becerilerinin gelişmesine önemli katkılar sağladığını göstermektedir. Bu kazançlar planlanmış, düzenli ve sürekli bir origami eğitimiyle gerçekleşebilir.

    Şüphesiz geometriyi dolayısıyla da matematiği en çok kullanan sanat dallarından birisidir origami. Çünkü kağıt katlarken, bir çok geometrik şekil ortaya çıkmaktadır. Ayrıca origami çalışmalarında üç boyutlu düşünmeye ve parça bütün ilişkisini kavramaya da ihtiyaç vardır. Bu yüzden matematik öğretiminde özellikle de geometri öğretiminde origami yönteminin kullanılması büyük avantajlar sağlayacaktır.

  • Whatsapp'ta Paylaş

    Yorumlar

    İlk Yorum Yapan Sen Ol smiley


    Yorum Yap