E-Ticaret Nedir? E-Ticaretin Dünyada ve Türkiye'de Gelişimi
SOSYAL MEDYA

E-Ticaret Nedir? E-Ticaretin Dünyada ve Türkiye'de Gelişimi

03 Şubat 2021 14:28
  • Whatsapp'ta Paylaş

    E-Ticaret (Elektronik Ticaret) Nedir?

    Günümüzde ticaretten daha büyük bir paya sahip olan E-Ticaret, Elektronik Ticaret Nedir? E-Ticaretin Avantajları ve Dezavantajları Nelerdir? Elektronik Ticaret ile ilgili literatüre bakıldığında akademik anlamda çok sayıda tanım bulunduğu görülmektedir. En kısa ve geniş tanım olarak sanal ağlar üzerinden yapılan, her türlü mal ve hizmetin alınıp satıldığı, Dünyanın her yerinde işleyen ve farklı kıta ve bölgelerden alışverişe imkan tanıyan ticaret türü olarak nitelendirilebilir. OECD (Ekonomik Kalkınma Ve İşbirliği Teşkilatı) E-Ticareti “Kurum ve bireyleri ilgilendirmekte olan ticari nitelikteki etkinliklerle ilgili tüm işlemlerin bilgisayar ağları vasıtasıyla yapılması” olarak tanımlamıştır. Bu tanımdan yola çıkarak, Elektronik Ticaret işlemi siber ağlar üzerinden yürütülmekte ve bu işlemde alıcı ve satıcı tarafların klasik ticaret yöntemlerinden bağımsız olarak yüz yüze gelmeleri gerekmediği söylenebilir.

    Birleşmiş Milletler bünyesinde faaliyet gösteren Yönetim, Ticaret ve Ulaştırma Yöntemlerini Kolaylaştırma Merkezi ( UN – CEFAACT) Elektronik ticareti; “elektronik yoldan, yönetim ve tüketim etkinliklerinin yürütülmesinde kullanılan tüm iş bilgilerinin; üretici, tüketici, kamu ve özel kuruluşlar ile diğer organizasyonlar arasında elektronik araçlarla yapılması” olarak tanımlamıştır.  

    Bu tanıma bağlı olarak ise, E-Ticaretin dört adet ana unsurunun olduğunu ve sürecin bu unsurlar arasında dinamik bir şekilde sürdüğünü söylemek mümkündür. Bu temel unsurların bünyesinde bulunan yan unsurlar da bulunmaktadır. Unsurlar arasındaki etkileşim dinamik bir yapı arz etmektedir. Yani taraflar arasında zaman ve mekan unsurları anlamında bir engel bulunmamakta ve istedikleri zaman birbirleriyle alışveriş yapabilmektedir.

    Birleşmiş Milletler Uluslar arası Ticaret Komisyonu (UNCITRAL) tanımına göre ticari aktiviteler kapsamında her türlü veri mesajının, elektronik ve değişimi, internet ve e-mail gibi yöntemlerin yanında, faks gibi daha az karmaşık veri yöntemleri kullanılarak elektronik ortamda değişimidir.3 Bu tanımda elektronik ticarette kullanılan araçlar vurgulanmıştır. Buna göre elektronik ortamda yapılan her türlü alışverişte internet ve e-mail kullanılmaktadır. Tanımda belirtildiği gibi faks yoluyla da alım satım işlemleri gerçekleştirilmektedir fakat günümüz şartları itibariyle daha gelişkin teknolojik araçların ortaya çıkması ve çıkmaya devam etmesi faksın kullanımını azaltmış bulunmaktadır.

    Bu tanımlardan yola çıkarak Elektronik Ticaretin yarattığı avantajlar sonucunda girişimciler ve tüketiciler daha kolay alışveriş yapabilme imkanına kavuştukları söylenebilir. İstenilen anda alışveriş yapabilme fırsatının sağlanması burada anahtar unsur olmaktadır. Fiyat ve ürün çeşitliliği anlamında yarattığı avantajlar da tercih edilebilirlik anlamında önemli bir etken olmuştur.

    E-Ticaret'in Dünyadaki Gelişimi

    E-Ticaretin temelleri 1960’lı yıllarda ABD’de atılmıştır. İlk ortak ağ çalışmaları üniversite tabanlı olarak başlamıştır. Üniversitelerin ortak olarak kullandığı bu ağ yoluyla etkin kaynak kullanımının ortaklaştırılması temel amaç olarak belirlenmiştir. Daha sonra 1970’li yılların başında kurulan Advanced Research Project Agency (İleri Proje Araştırma Ajansı) ile askeri anlamda yapılan çalışmalar esasen internet ağının ve elektronik ticaretin bugünkü anlamda bildiğimiz altyapısının oluşumunu sağlamıştır. 1980’li yıllardan itibaren bir kavram olarak Dünya çapında duyulmaya başlayan E-Ticaret, zaman içerisinde yaygınlaşarak insan hayatına nüfuz etmeye başlamıştır.

    1982 yılında France Telecom, Minitel’i icat etmiştir. Bu sistem günümüzde kullanılan internet ağının prototipi olarak kullanılmaya başlanmıştır.

    Minitel’in kapsamında bulunan özellikler uzaktan alışveriş yapmayı sağlıyor ve sunduğu imkanlarla haberleşme ağını kolaylaştırıyordu. Özellikle bu ağ üzerinde yapılan alışverişlerde kredi kartının kullanılabilmesi ve yapılan ödemelerin ay sonunda faturaya eklenmesi o zamana değin görülmemiş bir yenilik olarak ETicaretin tarihçesinde önemli bir dönüm noktası olmuştur.

    Yine 1980’li yıllar itibariyle dönüm noktası olarak sayılabilecek bir gelişme James Snowball tarafından kurulan Gateshed SIS / Tesco Systems aracılığıyla ilk çevrimiçi evden alışverişin yapılması olmuştur. Fransa’da Minitel’in temelini atarak başlattığı Elektronik alışveriş sürecini geliştirerek devam ettiren bu gelişme, E-Ticaretin yaygınlaşması anlamında diğer bir önemli basamak olmuştur.

    Elbette Elektronik Ticaret adına bu nispeten küçük çapta ve kitlesel olmayan gelişmelerin ardından asıl yaygınlaşma ve kitleselleşme süreci olarak bahsedilecek dönem 1990’lı yıllardır. Bu dönemde Amerika’da World Wide Web tabanlı olarak faaliyete başlayan internet siteleriyle beraber günümüzde kullandığımız elektronik ticaret ağı bütün dünyada yoğun biçimde kullanılmaya başlamıştır. Bu sayede yeni elektronik ticaret platformları ortaya çıkarak internet üzerinden yapılan alışveriş kitleselleşmiştir.

    Bu kapsamda bahsedilebilecek elektronik ticaretin ilk önemli örneği olan site Amazon.com’dur. Amazon.com, Dünya çapında elektronik ticaretin ilk büyük örneklerinden olup, 1995 yılında kurulan site başlangıçta kitap satışı ile faaliyetine başlamış, daha sonra ürün segmentini genişleterek bilgisayar yazılım ve donanımları, cep telefonu, giyim, otomotiv ve hizmet sektörünün farklı dallarında da faaliyet göstermeye başlamıştır. Geniş ürün yelpazesi sayesinde bilinirliği ve Pazar payı artan şirket zaman içerisinde dünyanın en büyük şirketleri arasında kendine yer bulmuştur. 2015 yılı verilerine göre şirketin toplam değeri 246,54 milyar dolar olmuştur .

    Yine internet bazlı olarak faaliyet gösteren dünyanın bir diğer önemli şirketi olan Yahoo.com ise 1995 yılında Stanford Üniversitesinde öğrenci olan iki genç girişimci tarafından kurulmuştur. Başlangıçta arama motoru olarak faaliyete başlayan şirket ilerleyen süreçte yine iletişim bazlı olarak faaliyetini geliştirmiş ve kullanıcılarına elektronik posta başta olmak üzere farklı dallarda faaliyet sunmaya devam etmiştir. 2013 yılından itibaren elektronik ticaret sektörüne de el atan Yahoo, Lexity adlı platformu satın alarak e-ticaret platformuna dönüştürmüştür. Ancak yaşadığı kriz ve 2014 yılında kullanıcı bilgilerinin veritabanından çalınmasının ardından yaşadığı kriz süreciyle toparlanamayan site, 2017 yılı içerisinde satılarak isim değiştirmiştir ve şu anda Altaba adıyla yine e-ticaret alanında faaliyet yürütmektedir.

    Diğer bir önemli elektronik ticaret platformu olan eBay, 1995 yılında Amerika’da kurulmuştur. Ticaret amaçlı olarak yola çıkmayan fakat zaman içerisinde ikinci el ticaret sitesine evrilen platform, her türlü ikinci el ürünün alınıp satıldığı bir siteye dönüşmüştür. 2016 yılı itibariyle cirosunu 2,32 milyar dolardan 2,40 milyar dolara yükselten şirket dünyanın en büyük elektronik ticaret platformları arasında yer almaktadır. Platformun tercih edilebilirliğini artıran bir durum olarak Paypal sisteminin kullanılması gösterilebilir. Bu sistem sayesinde kullanıcılar sistem içerisinde kayıtlı bulunan ülkeler arası para transferini kolaylıkla sağlamaktadır. 2017 yılında Türkiye’nin Paypal uygulamasından çıkmasıyla beraber Türkiye’deki müşteriler için alışveriş imkanları kısıtlanmış olmakla beraber, yakın zamanda kredi kartı ile alışveriş imkanının getirilmesiyle bu kısıtlamanın yaratacağı etkilerin azalması beklenmektedir.

    2010’lu yıllardan itibaren yükselişe geçerek adını duyuran bir site olan AliBaba da elektronik ticaret alanında kayda değer gelişimler göstererek kısa sürede adını duyuran önemli şirketler arasına girmiştir. 90’lı yılların sonunda kurulan Çin merkezli şirket, kuruluş sürecinde de amaç olarak Çin pazarını belirleyerek bu eksende faaliyetlerine başlamıştır. Şirket bünyesinde yedi farklı internet sitesi bulunmakla beraber bunların içinde en fazla bilinirliğe sahip olan site Aliexpress.com’dur. Dünyanın her yerinden alışveriş yapmaya imkan tanıyan siteyi diğer elektronik ticaret platformlarından ayıran en önemli özelliği farklı ülkelerden çok sayıda alıcı ve satıcıyı bir araya getirmesidir. Bu sayede ürün talep eden kullanıcılar aynı ürün için fiyat ve özellik karşılaştırması yapabilmektedir. Bu durumun sağladığı önemli bir avantaj olarak aradıkları ürünleri kendi yaşadıkları ülkeden daha ucuza satın alma imkanına da sahip olmaktadırlar. Şirketin yerel bazda hizmet veren Çin pazarına yönelik sitesi 1688.com da kullanıcılara hizmet vermektedir. Bu anlamda şirketin farklı pazarlar için de farklı fiyat ve ürünlerle müşteri profilini çeşitlendirmeye çalıştığı söylenebilir.

    Türkiye’de E – Ticaretin Gelişimi

    Türkiye’de elektronik ticaretin gelişim sürecine bakıldığında 1980’li yıllardan itibaren gelişimin yoğun olarak yaşandığı Avrupa ülkeleri ve ABD’ye kıyasla bu kavramın çok geç ortaya çıktığı göze çarpmaktadır. 1980’li yılların başından itibaren serbest piyasa koşullarına hızlı bir şekilde uyum sağlayan Türkiye’ye, internet teknolojisinin 1993 yılında giriş yapması kuşkusuz bunda önemli bir etken olmuştur.

    Elektronik ticaretin altyapısının oluşturulmaya başlaması ise 1997 yılına rastlamaktadır. Bu dönemde kurulan Bilim Ve Teknoloji Yüksek Kurulu bünyesinde başlatılan çalışmalar TÜBİTAK ile eşgüdüm halinde sürdürülmüştür. Burada öncelikli amaçlar olarak idari anlamda kullanılacak altyapının hazırlanması, hukuksal süreçlere ilişkin altyapının hazırlanması, dış ülkelerle yürütülecek elektronik ticaret işlemlerinin daha hızlı ve aktif biçimde yapılabilmesi için uyumlu hale getirilmesi belirlenmiştir. Bu planların hayata geçmesinin ise orta ve uzun vadede gerçekleşeceği saptanmıştır.

    Kamunun elektronik ticaret anlamında başlattığı projelerle beraber 2000’li yılların başından itibaren özel teşebbüsün de dikkatini çekmeye başlayan elektronik ticaret, Türkiye’de de bünyesinden çeşitli şirketler çıkartmıştır. Bu anlamda ülkemizin sektörde faaliyet gösterecek genç girişimci yönünden zengin bir potansiyele sahip olduğu görülmektedir.

    Bunların ilk örneklerinden olan Hepsiburada.com 1998 yılında kurulmuştur. Ürün çeşitliliği açısından zengin bir yelpazeye sahip olan site online alışveriş anlamında kullanıcılarına üye olmadan da alışveriş yapabilme imkanı sunarak sektörde ön plana çıkmıştır. Türkiye ölçeğindeki elektronik ticaret pazarında ön plana çıkan şirketlerden olmasının yanı sıra dış pazarlarda da söz sahibi olan şirket Afrika, Rusya, Ortadoğu ve Doğu Avrupa pazarlarında faaliyetlerine ağırlık vermiştir. Şirket 2014 yılında teknoloji üssü kurmak için çalışmalara başlamıştır ve çalışmalar devam etmektedir. İstanbul’un Ümraniye ilçesinde faaliyet gösterecek olan üssün, elektronik ticaret alanında faaliyet göstermek isteyen ancak altyapı ve sermaye gibi konularda desteğe ihtiyacı olan küçük şirketlere de kapılarını açması beklenmektedir.

    Diğer bir önemli elektronik ticaret platformu olan Gittigidiyor.com ise 2001 yılında faaliyete başlamıştır. Alıcı ve satıcıyı buluşturan bir platform olan sitede her türlü birinci ve ikinci el ürün satışa sunulmaktadır. 1 milyona yakın kayıtlı kullanıcısı bulunan site yüz binlerce farklı ürünü müşterilerine sunmaktadır. Şirketin Ar-Ge alanında yaptığı çalışmalar ve sektöre getirdiği yeniliklerin kayda değer derecede olduğunu söylemek mümkündür. Örneğin kullanıcılarına sunduğu iş ortaklığı (Affiliate) programı ile sayfalara ve sayfalara alınan reklamlara her tıklamada para kazanma imkanını getiren site bu anlamda Türkiye’de bir ilki gerçekleştirmiştir . Yine televizyon reklamlarıyla yaygın olarak başlatılan reklam kampanyalarını Türkiye’de ilk başlatan site olma özelliğini taşımaktadır. 2007 yılında dünyaca ünlü e-ticaret platformu olan eBay tarafından hisselerinin küçük bir kısmı alınan site, 2011 yılında hisselerinin yüzde 93’ünü satmıştır. 2016 yılında ise hisselerinin tamamını eBay’e satmıştır.

    2001 yılında piyasaya giren bir başka önemli şirket olan Yemeksepeti.com, e-ticaret alanında Türkiye’de daha önce denenmemiş bir fikri hayata geçirmiştir. İnternet ortamından yemek siparişi vermeye imkan tanıyan site faaliyete başladığı dönemde 26 restoran ile çalışırken bugün 62 şehirde 10.000 civarında restoran ile hizmet vermektedir. Sitenin anlık olarak aldığı siparişlerin takip edilebileceği ve şikayetlerin iletilebileceği çağrı merkezi de bulunmaktadır. Şirket 2015 yılında Almanya menşeili olan elektronik yemek sipariş sitesi Delivery Hero tarafından 589 milyon dolar bedelle satın alınmıştır.

    Türkiye merkezli olarak yaygın kullanılan bir başka elektronik ticaret portalı olan Sahibinden.com ise 2000’li yılların başında faaliyete başlayan bir platformdur. Ağırlıklı olarak gayrimenkul ve araç alım satımı için tercih edilen site bunun dışında da her çeşit ürünün alınıp satıldığı bir site özelliği taşımaktadır. Sitede satılan ürünler ağırlıklı olarak ikinci el ürünler olmakla beraber aylık ziyaretçi sayısının yaklaşık 33 milyon olduğu tahmin edilmektedir.

    İnternet üzerinden alışveriş yapmaya olanak tanıyan bir başka site olan Markafoni.com, 2008 yılında faaliyete başlamıştır. Diğer büyük elektronik ticaret sitelerine kıyasla kişisel bakım ürünleri ve giyim sektörlerine ağırlık vermekte olan site bu yönüyle pazarda kısa sürede ismini duyurmuştur. Sitenin bir başka farklılığı ise faaliyetini “İmpulse Purchase” olarak adlandırılan satın alma davranışına uygun olarak strateji geliştirerek yürütmesidir10. Türkçeye içgüdüsel satın alma olarak çevrilebilecek kavrama göre tüketiciler herhangi bir ürünü satın alırken önceden planlamış oldukları ürünleri almak yerine anlık dürtüleriyle hareket ederek o anda akıllarına gelen veya dikkatlerini çeken ürünleri satın almaktadırlar. Bu anlamda site, kullanıcılarına sattıkları ürünler hakkında ürün fırsatları sunarak bilgilendirmekte, kullanıcılar ise önceden herhangi bir planlama yapmaksızın önlerine çıkan ürün fırsatlarından istediklerini satın almaktadırlar. Sitenin bu anlamda elektronik ticaret sektörüne yeni bir soluk getirdiği söylenebilir.

    Moda ve giyim sektöründe faaliyet gösteren bir başka elektronik ticaret platformu olan Trendyol.com, 2010 yılında faaliyete başlamıştır. Sitenin ürün çeşitliliği konusunda tüketici tavsiyelerini de alarak hareket ederek dinamik bir pazarlama stratejisi izlemesi ve bu stratejiyi sosyal medya araçları üzerinden gerçekleştirmesi pazarda tutunabilmesi ve Türkiye’nin önde gelen e-ticaret sitelerinden olmasını sağlamıştır.

    Sektöre yeni adım atan şirketlerden n11.com, 2013 yılında faaliyetlerine başlamıştır. Ürün portföyü içerisinde giyim, elektronik, tatil, moda gibi birbirinden çok farklı alanları barındıran site 2015 yılında 1 milyar liralık işlem hacmine ulaşarak kısa sürede en fazla tercih edilen elektronik platformlardan biri haline gelmiştir.

    2016 yılı itibariyle sektörün geneline bakıldığında elektronik ticaretin toplam hacmi 30.7 milyar dolar civarındadır. TÜBİSAD (Türkiye Bilişim Sanayicileri Derneği) verilerine göre bunun 11,3 milyar dolarlık kısmını online perakende satışlar, 10.1 milyar liralık kısımını seyahat ve turizm hizmetleri, 6.2 milyar liralık kısmını çok kanallı perakende satışlar ve 3.2 milyar liralık kısmını sanal bahis oluşturmaktadır.

    E-Ticaretin Avantajları

    Elektronik Ticaret alım satım süreçlerinin yanı sıra, üretici taraf açısından üretim sürecinin takibini de sağlayan önemli bir araçtır. Üretim süreçlerinde daha etkin bir üretim planlaması yapabilmek için ve bunu pazarlayabilmek için belirleyeceği stratejileri elektronik ticaret unsurları yoluyla daha kolay yapabilmektedir.

    Elde bulunan stokları anlık olarak takip edebilme imkanı da sunan elektronik ticaret, bu sayede özellikle dayanıklı tüketim malları kapsamının dışında bulunan ve kısa sürede tüketilmesi gereken malların ticaretinde daha çok satıcı tarafın lehine olmak üzere avantaj sağlamaktadır. Bu sayede elden çıkarılacak olan malların tarihleri, seri numaraları ve alış tarihleriyle bilinerek istendiği takdirde elden çıkarılacağı zaman aralığı da belirlenebilmektedir.

    Yine üretilen mal miktarı ve bölgeler itibariyle yapılacak sevkiyat süreçlerini belirlemek Elektronik Ticaret yoluyla daha kolay şekilde yapılabilmektedir. Üretici ile satıcı birimler arasındaki koordinasyonun sağlanmasında önemli bir etken olan E-Ticaret tarafların taleplerini anlık olarak belirleyebilecekleri ve birbirlerine iletebilecekleri ortam sağlayarak anlık değişimlere uygun bir profil sergilemektedir.

    Taraflara anlık olarak sipariş alıp verme imkanı sağlayan elektronik ticaret sayesinde istenilen zaman ve mekan özelinde alışveriş imkanı sağlanabilmekte ve bu imkan sayesinde dünya çapındaki ticaret hacminin artmasına önemli katkılar sağlamaktadır. Bu durum tüketici açısından da talep edilen ürünlere ulaşmak bağlamında önemli avantajlar yaratmakta ve zaman ve mekan sınırlamalarını ortadan kaldırarak talep edilen ürünlere daha kolay ulaşma fırsatını yaratmaktadır.

    Tanıtım ve lansman süreçleri de elektronik ticaret üzerinden daha kolay bir şekilde yapılabilmektedir. İnternetin yaygın bir araç olduğu günümüzde ürün tanıtımları da daha yaygın bir şekilde yapılabilmektedir. İnternet sitelerine reklam vererek ürün tanıtımı yapmak günümüzde yaygın olarak izlenen bir yöntem olarak kullanılmaktadır.

    Ödeme süreçlerinin sanal ortamdan gerçekleştirilebilmesi firmalar ve bankalar açısından olumlu bir etkendir. Bu sayede bankalar açısından tahsilat süreleri kısalmakta, firmalar açısından ise elden ödeme zorunluluğu ortadan kalkmaktadır. Piyasa açısından bakıldığında ise bu sayede kısmen de olsa likidite zorluğu ortadan kalkmaktadır.

    Başka bir unsur olan elektronik para ile ödeme yapmak yoluyla alım satım işlemleri daha kolay bir hale gelmiştir. Özellikle son dönemlerde yaygın hale gelen ve gerçek paranın yerine geçerek onu sanal ortamda ikame eden Bitcoin uygulamasını yaygın olarak kullanmakta ve ödemelerini bu yolla yaparak geleneksel ödeme aracı olan paraya bağımlılıklarını azaltarak işlemlerini kolaylaştırmaktadırlar. Bitcoin uygulamasından kısaca bahsetmek gerekirse farklı para birimlerine dönüştürülebilen, alım ve satımında herhangi bir sınırlama bulunmayan, yatırım amacıyla da kullanılabilen ve oluşturulan sanal cüzdanlar aracılığıyla parasal işlemelerin gerçekleştirildiği sanal bir para biriminin adıdır. Ortaya çıktığı 2008 yılından bu yana oldukça değerlenen ve yaygınlaşan Bitcoin sisteminin gelecekte Dolar ve Euro gibi geleneksel ve rezerv para birimlerinin yerini alması beklenmektedir.

    Yakın zamanda ortaya çıkan kitlesel finansman (Crowdfunding) ve melek yatırımcı kavramları da elektronik ticaret kapsamında kendisine yer bulmuştur. Yeni projeleri olan fakat finansman güçlüğü çeken genç girişimcilerin kendilerine internet üzerinden finansman sağlamalarına yardımcı olan melek yatırımcılar bularak projelerini gerçekleştirmelerine yardımcı olan bu süreç, elektronik yoldan yapılan ticarette yeni fikirlerin ve icatların ortaya çıkmasını sağlayarak ürün ve hizmet çeşitliliğini artırmakta ve ortaya çıkan projeler sayesinde gündelik hayatın kolaylaşmasını sağlamakla beraber genç girişimciler açısından bir teşvik unsuru olarak yeni fikirlerin ortaya çıkmasını sağlayarak inovatif anlamda gelişmeler sağlanması için katkı sunmaktadır.

    E-Ticaretin Dezavantajları

    E-Ticarette taraflar açısından ortaya çıkabilecek çeşitli risk unsurları dezavantaj olarak ele alınabilmektedir. Geleneksel ticaret kapsamında sıklıkla görülmeyen bazı durumlar elektronik ticaret üzerinden yapılan işlemlerde sıklıkla görülmektedir. Örneğin müşteri geleneksel ticaretin aksine internet üzerinden yaptığı alışverişlerde (özellikle giyim alışverişlerinde) deneme yapma imkanına sahip olamamaktadır. Bu gibi durumlar iade işlemlerini de beraberinde getirmektedir. İade işlemlerinin gerçekleştirilmesinde de alıcı ve satıcı tarafın farklı şehirlerde veya ülkelerde olması dolayısıyla sıkıntılı süreçler gerçekleşebilmektedir. Ürün teslimatlarının kargo aracılığıyla yapılması nedeniyle de zaman zaman gecikmeler yaşanabilmektedir. Bunlarla birlikte elektronik ticaret sitelerinin güvenlik yönünden yeterli olmaması konusu da dezavantajlardan biri olarak sayılabilmektedir. Özellikle piyasada yeni isim yapmaya başlayan sitelerden işlem yapan kullanıcıların bu konuda dikkatli olmaları elzemdir.

    Alışveriş yönünden yaşanan dezavantajların yanında ekonomik olarak yaşanabilen dezavantajlar da söz konusudur. Yapılan alışverişlerin ülkeler ve bölgeler arasında gerçekleştirilmesi devletlerin vergi gelirlerinden mahrum kalması sonucunu doğurabilmektedir. İlerleyen başlıklarda detaylı olarak bahsedilecek bu konunun giderilmesi için çalışmalar devam etmektedir.

  • Whatsapp'ta Paylaş

    Yorumlar

    İlk Yorum Yapan Sen Ol smiley


    Yorum Yap